مقايسهء آنچه در متن كتاب آمده با اسناد تاريخى مربوط هم احتمال بالا تأييد مىشود و هم تاريخ تقريبى تأليف كتاب به دست مىآيد : در فصل پنجم كتاب آمده : [ به حسن التدبير اين وزير صاحب رأى كرمان ضميمهء ممالك فارس گشت و . . . طالع ميمون اين بام سعادت به روى سعد زنگى برآمد يا رب دولت و معدلتش مستدام دار ] . فتح كرمان به دست كدام اتابك زنگى و در چه تاريخى اتفاق افتاده ؟ از تاريخ وصّاف برمىآيد كه [ اتابك مظفّر الدّين در آغاز سال 591 درگذشت . . . چون نوبت سلطنت سلغرى به اتابك مظفر الدين ابو شجاع سعد بن زنگى رسيد ملك را رونق و صفايى داد . . . اتابك در آغاز سلطنت كرمان را تصرف كرد ] تحرير وصاف . ص 87 . نوشتهء فارسنامهء ناصرى هم در اين باره خالى از روشنگرى و فايدت نيست : [ در سال 591 اتابك مظفر الدين تكله زندگانى را بدرود گفت . . . و بعد از وفات او ، برادر ارجمندش اتابك مظفر الدين ابو شجاع سعد بن اتابك زنگى نعم الخلف آمده ، به جاى برادر نشست . . . و در اوايل حال ، وزارت مملكت را به ركن الدين صلاح كرمانى واگذاشت و پس از او امورات ملكى و دولتى را به اعلم و افضل زمان خواجه عميد الدين ابو نصر اسعد افزرى كه در تمامت فنون علميّه به ذروهء كمال رسيده بود راجع فرمود . . . در نزديكى سال 593 نواحى كرمان در تحت اقتدار اتابك مظفر الدين سعد بن زنگى درآمد . . . ] « 19 » امّا در اين سالها و در رابطه با اين وقايع ، در شيراز مرد اديبى را سراغ داريم كه هم از جهت مانندگى نام و نشان و هم از جهت قرائن تاريخى بر مؤلف اين كتاب منطبق مىشود . اين شخص « سعد الدين محمود بن محمد بن الحسين اصفهانى معروف به اديب صالحان « 20 » است كه به نوشتهء ابى الخير زركوب شيرازى صاحب كتاب شيرازنامه [ در فنون علوم تصنيف داشت ، از صالحان به شيراز آمد و به محلّت درب سلم خانه‌اى بنا فرمود و در شهور سنهء ثانى عشره و ستّمأة ( 612 ) به جوار حق پيوست ] « 21 » صاحب شدّ الازار از اين مرد فاضل چنين ياد مىكند : [ الشيخ سعد الدين . . . : شيخ سعد الدين ابو حامد محمود بن محمد اديب صالحانى در جوانى به حجاز مسافرت كرد و محضر بزرگان را دريافت و در عراق با ابو موسى المدينى مصاحبت گزيد . پس به شيراز بازگشت و همانجا سكنى گزيد و به نقل حديث پرداخت ، بسيارى از وى روايت حديث كردند . مردى بود صاحب فراست كه در بسيارى از فنون آثار و مصنّفات داشت . شصت سال زندگى كرد و در زندگانى خود

--> - ابو القاسم جنيدى شيرازى . تصحيح عباس اقبال . ( 19 ) . حاج ميرزا حسن فسايى . فارسنامهء ناصرى . ص 32 . ( 20 ) . صالحان به تصريح سمعانى و ياقوت نام محله‌اى از محلّات اصفهان بوده . ( 21 ) . ص 168 شيرازنامه / ابو العباس معين الدين احمد بن شهاب الدين ابى الخير زركوب شيرازى ( در گذشته 789 ) به كوشش دكتر اسماعيل جوادى / بنياد فرهنگ ايران .